جرایم شخصی (یا جرائم علیه اشخاص) در قانون به اعمالی اطلاق می‌شود که به تمامیت جسمانی، روانی، یا آزادی‌های فردی اشخاص وارد آسیب می‌کنند. این جرائم طیف وسیعی از اقدامات از جمله قتل، آدم‌ربایی، ایراد صدمه بدنی، توهین، افترا، و جرائم مربوط به هتک حیثیت را دربرمی‌گیرند و قانونگذار برای هرکدام از آن‌ها مجازات‌های متفاوتی در نظر گرفته است [2، 4، 6].

انواع جرایم شخصی: 

  • جرائم علیه تمامیت جسمانی:
    این جرائم شامل قتل (عمدی، شبه‌عمد، و خطای محض)، آدم‌ربایی، ایراد صدمات بدنی، و تجاوز به عنف هستند [2، 4].
  • جرائم علیه آزادی و آسایش:
    مواردی مانند مزاحمت تلفنی، تهدید به قتل، و آدم‌ربایی از جمله جرائم در این دسته محسوب می‌شوند [2، 4].
  • جرائم علیه حیثیت و اعتبار:
    این دسته شامل جرم افشای اطلاعات خصوصی، افترا، و توهین به اشخاص است [1، 4].
  • جرائم علیه اطفال:
    اقداماتی مانند تجاوز به عنف یا سوءاستفاده از اطفال نیز در این دسته قرار می‌گیرند.
عناصر تشکیل‌دهنده مسئولیت کیفری در جرائم شخصی:
برای اینکه جرمی شخصی محقق شود، باید شرایطی فراهم باشد: 

  • عقل، بلوغ و اختیار:
    مرتکب باید در هنگام ارتکاب جرم، عاقل، بالغ و مختار باشد.
  • قصد مجرمانه (در جرائم عمدی):
    در جرائم عمدی، علاوه بر علم به موضوع جرم، قصد مرتکب در ارتکاب رفتار مجرمانه نیز باید احراز شود.
  • تقصیر (در جرائم غیرعمدی):
    در جرائم غیرعمدی، وقوع جرم منوط به اثبات تقصیر مرتکب است که تقصیر شامل بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی می‌شود.
مسئولیت کیفری: 

  • مسئولیت کیفری اصلی بر عهده شخص حقیقی است، هرچند که مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی نیز در شرایطی خاص امکان‌پذیر است.
  • در قانون مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری «شخصی» است؛ یعنی هر فردی در برابر اعمال مجرمانه خود پاسخگو است.